نام فارسی: کاج نوئل
نام انگلیسی:Chrismas
tree /Norway Spruce
نام علمی:Picea
spp
نام خانواده:Pinaceae
نیازها: آبیاری:
در ۲سال اول کاشت آبیاری منظم برای استقرار این گیاه بسیار مهم است
ولی پس از آن هفته ای یکبار آبیاری عمیق انجام شود .
نور:به
۶ساعت آفتاب کامل در روز نیاز دارد یعنی آفتاب کامل البته سایه
آفتاب هم تحمل میکند ولی حجم گلدهی و رشد هم کاهش میابد.
خاک:در هر نوع بافت خاک اعم از شنی ،رسی،لومی به شرط زهکشی
خوب وعدم خفگی خاک قادر به زندگی است ولی ازنظر واکنش ،خاک های خنثی تا اسیدی را
ترجیح میدهد.ریشه های این گیاه سطحی میباشد بنابراین افتادگی دراثر بادهای شدید در
گونه های ان رخ میدهد پس از آبیاری سطحی و زیاد بپرهیزید.
دما:مانند
اکثر کاج ها به سرما مقاوم است ولی درکل به خاطر مناطق بومی خود طالب هوای خنک و
رطوبت بالا میباشند.
هرس:
هرس کردن شاخه های خشک و سرشاخه های سبز برای پر شدن و شاخه زایی بیشتر توصیه
میشود.
تغذیه:
اگر درخت شما بزرگ است میتوانید از کودهای کند رهاشونده هر ۳یا ۴ماه یکبار استفاده کنید چون درختان
بزرگ ریشه های بیشتر و عمیق تری دارند و میتوانند مواد غذایی عمق خاک را نیز مصرف
کنند ولی درختان کوچکتر را هر ماه با کوهای کامل تغذیه کنید.
تکثیر:
درختی سخت ریشه زا است و به وسیله ی قلمه های چوب سخت در محیط مرطوب و با هورمون
های ریشه زایی در آخر پاییز و اوایل زمستان تکثیرمیشود این درخنان دارای خاصیت
مکان نگاری میباشند یعنی اگر از شاخه های عمودی قلمه گرفته شود درخت عمود رشد
میشود ولی اگر از شاخه های افقی قلمه گرفته شود درختی افقی رشد بوجود می آید.
مشکلات : در فصل بهار بخاطر بارندگی و اختلاف دمای شب
و روز این درخت مستعد قارچ و در نتیجه سوزن ریزی میباشد پس برای پیشگیری بهتر است
با سموم قارچ کش سیستمیک آنرا ضد عفونی کنید همچنین به یاد داشته باشید که برای
جلوگیری ار قارچ و سوزن ریزی هرگز روی برگهای درخت آبپاشی نکنید .یا درخت نوئل جوان را کنار نوئل بزرگ نکارید.
بیماریهای باکتریایی: معمولا به صورت خشک شدن و مردن شاخه های درخت از پایین به
سمت شاخه های بالایی خود را نشان میدهد یا سوزن ها به رنگ قهوه ای یا بنفش در می
آید!! برای پیشگیری از این
بیماریها در دوران خشک و تابستان به گیاه هرگز استرس آبی یعنی بی آبی وارد نشود و
در صورت دیدن علایم سریعا شاخه های آلوده را هرس کنید و از ته بچینید!
دارای جنس هاو گونه های مختلف:
نوئل سبزيادرخت نوئل Picea abies
نوئل سبزبومي اروپاست وبه عنوان درخت ايام كريسمس
بكارميرودوازاين رو نام فارسي درخت نوئل ياكاج نوئل به آن اطلاق شده است. نام
عربي آن تنوب ياصنوبر صغيرميباشد.در برابر هر نوع آلودگي و گازهاي سمي مقاوم است .
دارای ۲زیر
گونه مهم (بالشتکی و اولندروف) میباشد
۱:نوئل سبز بالشتكي (Picea abies ‘Nidiformis’
)
كوتاه قد و به شكل بالشتك، ارتفاع به ندرت به يك متر مي رسد،
گسترش پهناي تاج تا متر، فرم نيم كروي و گاهي در وسط فرورفته، بسيار كند رشد است و
در طول سال بيش از 3 تا 5 سانتيمتر رشد نمي كندو كاشت آن درباغهاي صخرهاي
وپاركهابسيارمعمول است.
2:نوئل اولندورف (Picea
abies ‘Ohlendorfii’ ) :
فرم مخروطی فشرده،ارتفاع۱.۵تا ۳متر،قطر قاعده ۳متر
نوئل كانادايي(Picea glauca) :
واریته یConica
آن(Picea
Glauca Conica)فرم زیبایی دارد و در موطن اصلی خود
یعنی کانادا رویش دارد. نوئل كونيكا كند رشد است و ارتفاع درختان 60 ساله آن به 4
متر مي رسد. تاجي فشرده به شكل مخروطي باريك و بسيار زيبا دارد و به دليل
تراكم و فشردگي سوزنها و شاخه هاي كوچك، سطح داخلي تاج نا معلوم است.
اين رقم در طراحي باغ و پارك بسيار مورد توجه است و يكي از
گياهان ويژه و انحصاري پاركهاي جديد و كلاسيك اروپا و آمريكا محسوب مي شود . نمونه
هايي از آن وارد ايران
شده و در برخي پاركهاي شهري و بخش خصوصي كاشته شده است .
نوئل نقره ابي(Picea
pungens) :
Colorado spruce, Rocky mountain spruce نام انگليسي
يكي از زيباترين گونه هاي سوزني برگ است كه به خاطر فرم و رنگ
زيبا ي سوزنهاي آن، بيشتر از ديگر گونه هاي جنس نوئل، جهت فضاي سبز و محيط زيست
شهري كاشته ميشود. زيستگاه اصلي آن ايالات متحده آمريكاست .
رانوئل آبي يا نوئل نقره اي آبي رنگ مي نامند. (P. pungens var. glauca ) آنglauca مي نامند و در برخي منابع واريته(Blue
spruce ) در برخي منابعآن را نوئل آبي
خصوصيات گياهي:
ارتفاع ۵۰متر و قطر ۱.۵آن
با ثبت رسیده است!!
شاخه هاوتاج:
شاخه هاي اصلي بازاويه90 درجه ودرحلقه هاورديف هاي جدا ازهم وشعاعی آرايش يافته اند. شاخه
هاي فرعي به صورت متقابل وافقي قراردارند.تاج آن خوش فرم،مخروطي ومتقارن است.
برگها:
سوزنها سخت و نوك تيز ، به طول 2 تا 3 سانتيمتر، داراي پاشنه كوتاه، مقطع
لوزي شكل و به رنگ سبز مايل به آبي مي باشند و غباري كبود رنگ تمام سطح آنرا مي
پوشاند. سوزنها به صورت شعاعي دور تا دور شاخه ها آرايش يافته اند .
مخروط:
سيلندري يا گوشه دار و مستطيلي ، 8 تا 11 سانتيمتر طول و 2 تا 3 سانتيمتر
پهنا دارد. معمولا در انتهاي شاخه هاي سال قبل آويزان مي شوند.
دو رقم مهم این گونه:
۱:نوئل آبي كپه اي(P.
pungens ‘Globosa’ ) :
كوتاه قد است (بيشترين ارتفاع 1 متر) و به صورت كروي گسترش مي
يابد (پهناي1/5 متر). در ابتداي رشد شاخه ها گسترده و نامنظم رشد مي كنند ولي در
نمونه هاي
مسن، فرمي فشرده و زيبا دارند .
نيز مي نامند . P.
pungens ‘glauca’ ‘Globosa’ آن را
از آن براي آرايش و طراحي در سبكهاي مختلف باغباني استفاده مي
شود .
كاربرد آن:سطوح
چمن، تكدرخت (همچنين چوب آن كاربرد صنعتي دارد )
سيستم ريشه اي:
سطحي، داراي ريشه هاي جانبي افشان و باريك و بلند
سرعت رشد:
متوسط تا كند
آب و هوا:
به يخبندان مقاوم است . به گرماي مفرط حساس است. نواحي ملايم و مرطوب را تحمل مي
كند. در آفتاب يا سايه خوب رشد مي كند .
هرس:
نيازي به هرس ندارد.
تغذيه:
تغذيه خاصي نياز نيست .
آبياري:
هرماه يك بار آبياري عميق . زهكش خوب ضروري است .
آفات و بيماريها:
عنكبوت قرمز. سمپاشي با مالاتيون. قارچهاي انگلي موجب فساد چوب آن مي شوند و
درماني هم ندارند . درخت را ريشه كن كرده بسوزانيد.
:نوئل آبي كاستر P. pungens ‘Koster)’
):
اين رقم بهترين و مشهورترين فرم آبي رنگ در ميان سوزني برگان
زينتي است [بر طبق منابع انتشار يافته]. به صورت طبيعي به فرم مخروطي يا
هرمي زيبا آرايش مي يابد . ارتفاع ۱ متر
مي رسد. سوزنها به رنگ سبز مايل به آبي مات مي باشند
بسیار برای طراحی فضای سبز دست طراحان را باز میگذارد و در باغهای صخره ای یا در
منظر سازی همراه با درختان رنگی و پهن برگ! دیگر مثل افرای سرخ با رنگ قرمز یا آلو
پرونوس قرمز منظره ی دلربایی را به وجود می آورد.
سلامی به طراوت فصل بهار